چرا عوارض شخصيه مقوّم نوع نيستند متن لا يقال : إنّ في أفراد كلّ نوعٍ . . . شخصيّة مقوّمة لماهيّة النوع . ترجمه اشكال نشود « 1 » كه در هر يك از افراد انواع جسمانى آثار مختص و عوارض مشخصه‌اى وجود دارد كه نزد ديگر افراد يافت نمىشود . و دليلى كه براى اثبات صور نوعيه آورده‌شده بود براى اثبات ( صور شخصيه ) نيز صادق مىآيد . بنابراين چرا شما علاوه بر صورت‌هايى كه آنها را « صور نوعيه » ناميده‌ايد « صور شخصيه » اى كه مقوّم ماهيت نوع باشد ، اثبات نمىكنيد ؟ ! شرح حاصل اشكال اين است كه به همان بيانى كه در دليل دوم « صور نوعيه » را اثبات كرديد و گفتيد هر يك از انواع ، آثار خاص به خود را دارند ، پس معلوم مىشود كه از صورت نوعيهء خاص به خود برخوردارند - مىتوانيد به همان دليل « صوَر شخصيه » را هم كه مقوّم نوع است اثبات كنيد و بگوييد كه هر فردى آثار و عوارض شخصى خاص به خود را دارد كه در ديگر افراد وجود ندارد ، پس علاوه بر صورت نوعيهء آن فرد ، صورت ديگرى به نام صورت شخصيه كه آن هم مقوّم نوع هست ، وجود دارد . بنابراين در تقويم نوع - چون نوع انسان - علاوه بر صورت نوعيه ، صورت ديگرى به نام صورت شخصيه هم دخالت دارد و عوارض مشخصه بيرون از ماهيت نوعى نمىباشد .

--> ( 1 ) . اين اشكال را شيخ اشراق در حكمةالاشراق ، ص 227 آورده